Piaśnica w centrum pamięci. W Wejherowie odbędą się uroczystości

Przed Bramą Piaśnicką zostaną złożone kwiaty, a w Lesie Piaśnickim odprawiona będzie msza za ofiary niemieckich zbrodni. Wejherowo znalazło się wśród pomorskich miejsc, w których zaplanowano obchody Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 r. Uroczystości przypomną o wydarzeniach, które jesienią 1939 roku przyniosły śmierć tysiącom mieszkańców regionu.

Pamięć o ofiarach „krwawej jesieni” wraca do Piaśnicy

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej został ustanowiony w 2023 roku uchwałą Sejmu RP. Święto upamiętnia mieszkańców Pomorza zamordowanych w pierwszych miesiącach II wojny światowej, gdy niemieckie władze okupacyjne rozpoczęły masowe aresztowania i egzekucje.

Ofiarami byli między innymi urzędnicy, nauczyciele, księża, lekarze, prawnicy, dziennikarze, kupcy, rzemieślnicy, przedstawiciele ziemiaństwa oraz członkowie organizacji patriotycznych. Mordowano także pacjentów szpitali psychiatrycznych. Aresztowania przeprowadzano na podstawie list przygotowanych jeszcze przed wybuchem wojny.

Historycy szacują, że od września 1939 roku do początku 1940 roku na terenie przedwojennego województwa pomorskiego zamordowano od 20 do 40 tysięcy osób. Piaśnica koło Wejherowa była jednym z największych miejsc kaźni. Wśród innych wymienianych miejsc znajdują się Szpęgawsk, Mniszek, Rudzki Most, Klamry, Barbarka oraz Doliny Śmierci w Chojnicach i Bydgoszczy.

„Zachowanie pamięci o Piaśnicy, Szpęgawsku, Mniszku i około 400 innych miejscach kaźni jest naszą powinnością wobec pomordowanych” – powiedział marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk, cytowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego w serwisie pomorskie.eu.

Za przeprowadzenie zbrodni odpowiadali głównie miejscowi Niemcy należący do paramilitarnej organizacji Selbstschutz, nadzorowani przez jednostki SS. Większość sprawców nie poniosła odpowiedzialności za dokonane mordy.

Dwa dni uroczystości w Wejherowie

W Wejherowie obchody zaplanowano w dwóch miejscach. Pierwsza część odbędzie się przed Bramą Piaśnicką, a następnie w sali edukacyjnej Muzeum Piaśnickiego. Program na piątek, 2 października, obejmuje:

• godz. 14.30 – złożenie wiązanek kwiatów przed Bramą Piaśnicką i modlitwa w intencji pomordowanych,
• godz. 15.00 – wykład popularnonaukowy dr. Jana Daniluka „Kapitulacja Rejonu Umocnionego Hel w świetle nowych danych pochodzących z materiałów niemieckich” w sali edukacyjnej Muzeum Piaśnickiego.

Główne uroczystości religijne odbędą się w niedzielę, 4 października, w kaplicy w Lesie Piaśnickim. O godz. 11.00 w miejscu pamięci zostanie podniesiona flaga państwowa, odegrany hymn państwowy i oddana salwa honorowa. Po wystąpieniu wójta gminy Wejherowo Przemysława Kiedrowskiego rozpocznie się część liturgiczna.

O godz. 11.15 kustosz piaśnickiego sanktuarium ks. infułat Daniel Nowak poprowadzi procesję do ołtarza głównego. Nabożeństwo za Męczenników Lasów Piaśnickich odprawi ks. biskup Wiesław Szlachetka. Osoby planujące udział w obchodach powinny zwrócić uwagę, że piątkowy program odbywa się w Wejherowie, natomiast niedzielna uroczystość przenosi się do Lasu Piaśnickiego.

Pomorskie obchody obejmą także Starogard Gdański

Równoległe uroczystości odbędą się w Starogardzie Gdańskim. W piątek, 2 października, o godz. 9.00 przy tablicy poświęconej Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 na murze aresztu śledczego przy ul. Pomorskiej zostaną złożone kwiaty i zapalone znicze. O godz. 9.30 w kościele pw. św. Wojciecha rozpocznie się msza, a po niej na Placu św. Wojciecha zostanie odczytany Apel Pamięci.

Upamiętnienia zaplanowano również w województwie kujawsko-pomorskim. W Świeciu odbędą się obchody poświęcone ofiarom zagłady osób z zaburzeniami psychicznymi na terenach okupowanej Polski. W Toruniu zaplanowano uroczystości w Parku Pamięci, wystawę Instytutu Pamięci Narodowej oraz spotkanie poświęcone skali niemieckich represji i pracy historyków badających zbrodnie z 1939 roku.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego.